Τεχνογνωσία και υπηρεσίες

Τεκμηρίωση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και των μεταβολών της

Η MER πραγματοποιεί έρευνες βιοποικιλότητας και οικολογικές μελέτες για την αποτύπωση της υφιστάμενης περιβαλλοντικής κατάστασης, την αδειοδότηση έργων και τη μακροχρόνια παρακολούθηση. Οι εργασίες καλύπτουν ανάγκες που συνδέονται με την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (WFD), την Οδηγία-Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική (MSFD), την Οδηγία για τους Οικοτόπους, το δίκτυο Natura 2000 και την ευρύτερη διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Οι έρευνες βιοποικιλότητας καταγράφουν τους οικοτόπους και τις βιοκοινότητες μιας περιοχής και εξετάζουν την ευαισθησία τους, τις μεταβολές τους και τη σημασία αυτών των μεταβολών για τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση. Η MER συνδυάζει έρευνες πεδίου, ακουστικά δεδομένα και υποβρύχιες εικόνες, εργαστηριακές αναλύσεις, σχεδιασμό προγραμμάτων παρακολούθησης και επιστημονική ερμηνεία και σύνταξη τεχνικών εκθέσεων, ώστε τα οικολογικά δεδομένα να αξιοποιούνται στην αδειοδότηση έργων, στα διαχειριστικά σχέδια και σε μακροχρόνια προγράμματα.

Οι εργασίες καλύπτουν διαφορετικές ταξινομικές ομάδες και περιλαμβάνουν την εγκατάσταση σταθμών παρακολούθησης, την αξιολόγηση οικοτόπων και προστατευόμενων ειδών, την εφαρμογή οικολογικών δεικτών, την παρακολούθηση χωροκατακτητικών ξενικών ειδών και την ανάλυση μεταβολών της βιοποικιλότητας. Τα αποτελέσματα αξιοποιούνται σε Μελέτες Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΜΕΕΠ), μελέτες υφιστάμενης κατάστασης, προγράμματα WFD και MSFD, καθώς και στην εφαρμογή της Οδηγίας για τους Οικοτόπους και στη διαχείριση περιοχών Natura 2000.

Υπηρεσίες και μέθοδοι

Οικολογικές έρευνες διαφορετικών ταξινομικών ομάδωνΑπό το πλαγκτόν και το βένθος έως τα μακροφύκη, τα θαλάσσια αγγειόσπερμα, τα ψάρια, τα ερπετά, τα θηλαστικά και άλλες ομάδες θαλάσσιας πανίδας, ανάλογα με το αντικείμενο της έρευνας.
Σχεδιασμός δικτύων σταθμών και επαναλαμβανόμενες έρευνεςΓια οικοτόπους, υδατικά σώματα, περιοχές έργων και μακροχρόνια παρακολούθηση οικολογικών μεταβολών.
Οικολογικοί δείκτες και αξιολόγηση της κατάστασης του περιβάλλοντοςΧρήση βιολογικών και αβιοτικών δεικτών στο πλαίσιο της WFD, της MSFD και συναφών συστημάτων αξιολόγησης.
Ευαίσθητοι οικότοποι και προστατευόμενα είδηΑξιολόγηση λιβαδιών Ποσειδωνίας, υφάλων, οικοτόπων προτεραιότητας και προστατευόμενων ταξινομικών ομάδων, καθώς και των κινδύνων από τις αλληλεπιδράσεις τους με ανθρώπινες δραστηριότητες.
Ξενικά είδη και μεταβολές της βιοποικιλότηταςΠαρακολούθηση περιοχών αυξημένης παρουσίας ξενικών ειδών, έγκαιρος εντοπισμός και τεκμηρίωση της εγκατάστασης και εξάπλωσής τους.
Αξιολόγηση κινδύνων και επιπτώσεων για τη λήψη διαχειριστικών αποφάσεωνΕκτίμηση της σημασίας των ευρημάτων και σύνταξη εκθέσεων για ΜΕΕΠ, αδειοδότηση, παρακολούθηση, σχεδιασμό μέτρων διατήρησης και αξιολόγηση από τις αρμόδιες αρχές.

Εξοπλισμός και εργαλεία έρευνας

Ανάλογα με τις ανάγκες του έργου, η MER συνδυάζει καταδυτικές έρευνες, υποβρύχιο βίντεο και φωτογραφία, τηλεχειριζόμενα υποβρύχια οχήματα (ROV), ακουστικά όργανα για την αποτύπωση των οικοτόπων, τηλεπισκόπηση ή εναέριες εικόνες, δειγματοληψίες νερού και ιζημάτων και εξοπλισμό σταθμών παρακολούθησης. Η επεξεργασία των δεδομένων γίνεται σε περιβάλλον GIS, με εργαλεία όπως τα ArcGIS και SonarWiz.

Ενδεικτικά παραδοτέα

  • Κεφάλαια θαλάσσιας οικολογίας για μελέτες υφιστάμενης κατάστασης και εκθέσεις ερευνών
  • Χάρτες οικοτόπων και βιοτόπων με αξιολόγηση της ευαισθησίας τους
  • Αποτελέσματα οικολογικών δεικτών και συνοπτική αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης
  • Αποτύπωση περιορισμών που συνδέονται με προστατευόμενα είδη και οικοτόπους προτεραιότητας
  • Κατάλογοι ξενικών ειδών, καταγραφές από περιοχές αυξημένης παρουσίας και ευρήματα έγκαιρου εντοπισμού
  • Σχέδια δικτύων παρακολούθησης και προτάσεις διαχείρισης

Ενδεικτικά έργα

Οικότοποι μεγαλύτερου βάθουςMESOPHOSΟικολογική αξιολόγηση μεσοφωτικών οικοτόπων με ROV, η οποία περιλαμβάνει κοινότητες κοραλλιών, σπόγγων και maerl.Χαρτογράφηση σε εθνική κλίμακαΟδηγία για τους Οικοτόπους, διαγωνισμός 19/2018Χαρτογράφηση και αξιολόγηση σημαντικών θαλάσσιων οικοτόπων σε εθνικό επίπεδο, με χάρτες υψηλής ανάλυσης και εκτίμηση της οικολογικής τους κατάστασης.Μεταβολές της βιοποικιλότηταςΠαρακολούθηση αυτόχθονων και ξενικών ειδών στην ΚύπροΜακροχρόνια παρακολούθηση της βιοποικιλότητας σε διαφορετικές παράκτιες περιοχές και οικοτόπους, για τον έγκαιρο εντοπισμό ξενικών ειδών και την υποστήριξη της διαχείρισης.Μελέτη υφιστάμενης κατάστασηςΜαρίνα Παραλιμνίου: αποτύπωση υφιστάμενης κατάστασης και ΜΕΕΠΧαρτογράφηση οικοτόπων προτεραιότητας, αξιολόγηση λιβαδιών Ποσειδωνίας, ανάλυση μακροπανίδας και οικολογικά δεδομένα για την τεκμηρίωση ενός μεγάλου παράκτιου έργου.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είδους έρευνες βιοποικιλότητας και οικολογικές μελέτες αναλαμβάνει η MER;

Η MER υποστηρίζει την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, τις απογραφές βιοποικιλότητας, την αξιολόγηση της κατάστασης οικοτόπων, την παρακολούθηση της οικολογικής κατάστασης, τον έγκαιρο εντοπισμό χωροκατακτητικών ξενικών ειδών και την αξιολόγηση προστατευόμενων ειδών και οικοτόπων.

Υποστηρίζει η MER τόσο αναπτυξιακά έργα όσο και ευρύτερα προγράμματα παρακολούθησης;

Ναι. Η MER αναλαμβάνει εξειδικευμένες μελέτες για ΜΕΕΠ και αδειοδότηση έργων, καθώς και μακροχρόνια προγράμματα παρακολούθησης, έρευνας και αξιολόγησης που υλοποιούνται υπό την ευθύνη αρμόδιων αρχών.

Μπορεί η MER να αξιολογήσει ευαίσθητους οικοτόπους, όπως τα λιβάδια Posidonia oceanica και οι ύφαλοι;

Ναι. Η MER χαρτογραφεί, αξιολογεί και παρακολουθεί ευαίσθητους οικοτόπους, ερμηνεύοντας την κατάστασή τους με βάση δεδομένα πεδίου, οικολογικούς δείκτες και χωρική ανάλυση.

Η MER συλλέγει μόνο οικολογικά δεδομένα ή αξιολογεί και τους κινδύνους και τη σημασία των ευρημάτων;

Η MER υποστηρίζει και τα δύο. Συλλέγει δεδομένα και αξιολογεί την οικολογική κατάσταση, τη σημασία των ευρημάτων, την ευαισθησία των ειδών και οικοτόπων και τις πιθανές επιπτώσεις. Τα συμπεράσματα αποτυπώνονται σε εκθέσεις που υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων.